اساسنامه سازمان شهرداری‌های کشور
فصل اول: کلیات
ماده1) در اجرای مفاد ماده ۶۲ قانون شهرداری‌ها و تصویب‌نامه جلسه مورخ ۸/۵/۱۳۶۵ هیات محترم وزیران به منظور ایجاد هماهنگی در امور شهرداری‌ها و آموزش کارکنان شهرداری‌ها و همچنین هدایت و نظارت بر فعالیت‌های شهرداری‌ها و اجرای وظایفی که قانونا در این رابطه به عهده وزارت کشور گذاشته شده است سازمان شهرداری‌های کشـور که در این اساسنامه (سازمان) نامیده می‌شود تشکیل می‌گردد.
ماده2) سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و بصورت وابسته به وزارت کشور اداره خواهد شد.
ماده3) مرکز سازمان در تهران است و سازمان همیاری شهرداری‌های استان به عنوان دفاتر آن در استان‌ها وظایف این سازمان را عهده‌دار خواهد بود.
ماده4) سازمان حسب تشکیلاتی که به تصویب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور خواهد رسید. در رشته‌های مختلف مورد نیاز شهرداری‌ها کارشناسان و مهندسین و متخصصین دارای مدارک علمی و تخصصی را در اختیار میگیرد.
فصل دوم: هدف و وظایف و حدود اختیارات سازمان
ماده5) اهداف سازمان هدایت و نظارت بر فعالیت‌های شهرداری‌ها در حدود وظایف محوله به وزارت کشور و پشتیبانی‌های مالی فنی اجرائی و مدیریتی از شهرداری‌های و سازمان‌های وابسته به آنها در زمینه‌های مختلف با حداکثر استفاده از امکانات موجود در چارچوب سیاست‌های دولت.
ماده ۶) وظایف و حدود عملیات سازمان:
ü تشکیل بانک اطلاعات به منظور جمع‌آوری اطلاعات و آمارهای مربوط به شاخص‌های عمران شهری و تجزیه و تحلیل آنها برای تصمیم‌گیری و استفاده در طراحی و برنامه‌ریزی و بهبود امور و مسائل شهری و شهرداری‌ها.
ü ایجاد مراکز پژوهشی به منظور انجام مطالعات و بررسی‌های مربوط به شهرداری‌ها و مطالعه و بررسی مداوم مسائل سازمانی و روش‌های اداری مالی فنی خدماتی و تدارکاتی و سایر امور شهرداری‌ها و سازمان‌های تابعه و وابسته و توصیه بایجاد یا اصلاح سازمان و بهبود روش‌ها و ایجاد وحدت رویه.
ü بررسی و تنقیح قوانین و مقررات مرتبط با امور شهرداری‌ها اعم از جاری و پیشنهادی بمنظور تشخیص مقررات متناقض و مزاحم و دست و پاگیر و نیز رفع خلاه‌های قانونی و یا اصلاح و تکمیل مقررات موجود وپیشنهاد آن جهت سیر مراحل قانونی و پیگیری‌های لازم تا مرحله تصویب و ابلاغ.
ü تشکیل همایش‌ها کنفرانس‌ها و جلسات و برنامه‌های آموزشی به منظور ارتقا کاری و عملکرد شهرداران و کارکنان شهرداری‌ها.
ü ایجاد ارتباط بین شهرداری‌های کشور با یکدیگری و شهرداری‌های سایر کشورها با یکدیگر و همچنین حضور در مجامع بین‌المللی در امور شهری و شهرداری و قبول عضویت مراجع مذکور بمنظور آگاهی و استفاده از تجارب و تحولات علمی در زمینه‌های مرتبط با امور و مسائل شهری و شهرداری‌ها با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ü برقراری ارتباط بین شهرداری‌های کشور بمنظور تبادل اطلاعات و تجارب مربوط به روش‌های اداری مالی فنی خدماتی و سایر امور شهرداری و همچنین ایجاد شرایط لازم در جهت همکاری شهرداری‌های نزدیک بهم با هدف تقلیل هزینه‌های عمرانی و خدماتی و جلوگیری از اصراف و تبذیر در امکانات شهرداری‌ها نظیر ایجاد بانک ماشین آلات شهرستان استفاده مشترک از نیروی انسانی و تخصصی.
ü برنامه‌ریزی و تسهیم کلیه اعتبارات و وجوه متمرکز شهرداری‌ها که طبق قوانین مربوط در اختیار وزارت کشور (سازمان شهرداری‌ها) قرار میگیرد.
ü نمایندگی وزارت کشور جهت عضویت و شرکت در کلیه کمیسیون‌ها کمیته‌ها جلسات و هیات‌هایی که موضوع آنها در ارتباط یا وظایف سازمان است و نیز در همایش و اجتماعات حسب نیاز و درخواست.
ü بمنظور آموزش نیروی انسانی مورد نیاز سازمان و شهرداری‌ها در رشته‌های تخصصی مالی اداری فنی خدماتی و سایر رشته‌های مورد نیاز سازمان موظف است علاوه بر اهتمام واقعی در بهره‌گیری از امکانات واقعی در بهره‌گیری از امکانات آموزشی و تحقیقاتی موجود از طریق دوره‌های توجیهی و آموزشی کوتاه مدت توسط مراکز آموزش رسمی اقدام نماید.
ü تعیین ضوابط و معیارهای مربوط به استفاده مدیران و کارکنان سازمان شهرداران و کارکنان شهرداری‌ها از بورس‌های آموزشی مطابق مقررات مربوط.
ü نظارت و مراقبت در اقامه کلیه دعاوی‌له و علیه مربوط به شهرداری‌ها از طریق مشاوره و راهنمائی حقوقی آنها حسب مورد و با درخواست شهرداری‌ها و قبول وکالت و حق توکیل از طریق شهرداری بمنظور حضور ودفاع حقوقی در محاکم قضائی و حقوقی.
ü قبول نمایندگی شهرداری‌ها برای انجام معاملات آنها و نیز تجهیزات و ماشین آلات بصورت متمرکز از محل وجوه متمرکز شهرداری‌ها که در اختیار سازمان می‌باشد با رعایت مقررات مربوط.
ü انجام کلیه تکالیف و وظایفی که در قالب موضوعات این اساسنامه طبق قوانین و مقررات در امور شهرداری‌ها به وزارت کشور محول شده یا خواهد شد.
ü تالیف و ترجمه و انتشار کتب و مجلات درباره مسائل اداری فنی مالی و خدماتی و سایر امور شهرداری‌ها.
ü ارائه خدمات حسابرسی حسب درخواست شهرداری‌ها راسا و یا از طریق انعقاد قرارداد حسابرسی با موسسات حسابرسی قانونی دارای مجوز رسمی از مراجع ذیربط.
ü بازرسی شهرداری‌های کشور
ü تهیه و تدوین نظام برنامه‌ریزی شهرداری‌ها.
ü انعقاد قراردادهای خاص بمنظور استفاده از خدمات افراد متخصص و یا مهندسین مشاور و پیمانکاران و سازندگان و دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی اعم از داخلی یا خارجی با رعایت مقررات مربوط برای مدت محدود و معیین.
ü نظارت عالیه بر نحوه اجرای پروژه‌ها و طرح‌های عمرانی از نظر فنی و حسن اجرای کار.
فصل سوم: ارکان سازمان
ماده7) سازمان دارای ارکان زیر است:
الف. شورای سازمان
ب. رئیس سازمان
ج. حسابرسی(بازرسی) سازمان
ماده8) معاون هماهنگی امور عمرانی وزارت کشور رئیس سازمان می‌باشد.
ماده9) شورای سازمان:
۱. معاون هماهنگی امور عمرانی وزارت کشور به عنوان رئیس شورا.
۲. نماینده رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
۳. سه نفر از شهرداران کشور به انتخاب شهرداران در دو مرحله درون استانی و بین‌استانی برای مدت دو سال که انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
ماده10) جلسات عادی شورای سازمان هر سال دوبار در نیمه دوم اردیبهشت و بهمن‌ماه تشکیل می‌گردد و تصمیمات شورا با اکثریت آرا معتبر خواهد بود.
تبصره: جلسات فوق‌العاده شواری سازمان به تشخیص رئیس سازمان و یا درخواست سه نفر از اعضا و یا درخواست بازرس بنا به دعوت رئیس سازمان تشکیل خواهد شد.
ماده11) وظایف شورای سازمان:
ü بررسی و تصویب بودجه اصلاح بودجه و متمم بودجه و بیلان و تفریغ بودجه و برنامه یک‌ساله و پنج‌ساله فعالیت‌های سازمان.
ü بررسی و تصویب آئین‌نامه‌های مورد نیاز سازمان اعم از استخدامی مالی و معاملاتی حسب پیشنهاد رئیس سازمان.
ü تبصره: آئین‌نامه استخدامی باید به تصویب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور برسد.
ü اعلام نظر و تصویب تشکیلات سازمان و یا اصلاح آن حسب پیشنهاد رئیس سازمان و تایید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
ü انتخاب حسابرس (بازرس) از میان حسابرسان (بازرسان) رسمی کارشناسان رسمی دادگستری برای مدت یکسال با حکم رئیس سازمان و تعیین حق‌الزحمه حسابرس (بازرس).
ü موافقت با تاسیس شرکت و موسسات و مراکز وابسته به سازمان با پیشنهاد رئیس سازمان و موافقت وزیر کشور با رعایت سایر ضوابط و مقررات مربوطه.
ü موافقت با تاسیس اتحادیه سازمان‌های وابسته به شهرداری‌ها با پیشنهاد رئیس سازمان اساسنامه اتحادیه پس از تصویب شورای سازمان با امضا رئیس سازمان ابلاغ می‌شود.
ü انجام وظایف وزارت کشور راجع به تصویب اساسنامه موسسات و سازمان‌های وابسته به شهرداری‌ها موضوع بند ۱۵ ماده ۷۱ قانون (تشکیلات وظایف، انتخابات شورای اسلامی کشور، انتخاب شهرداران مصوب ۱/۳/۷۵ و ابلاغ آن با امضا رئیس سازمان).
ماده12) رئیس سازمان در برابر وزیر کشور مسئول بوده و بعنوان بالاترین مرجع سازمان در حدود قوانین و مقررات موضوعه و مفاد این اساسنامه وظایف و اختیارات ذیل را دارا می باشد.
ü تهیه و تنظیم بودجه متمم بودجه بیلان و تفریغ بودجه سازمان و اجرای آنها پس از بررسی و تصویب در اجلاس شورای سازمان و تایید وزیر کشور.
ü تهیه برنامه‌های یک‌ساله و پنج‌ساله سازمان و اجرای آن پس از بررسی و تصویب در اجلاس شورای سازمان و تایید وزیر کشور.
ü امضا و عقد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی به نمایندگی سازمان در مقابل مراجع اداری و حقوقی و قضایی انتخاب وکیل با حق توکیل و یا پایان دادن به دعاوی از طریق مصالحه یا ارجاع به دعاوی.
ü تهیه پیش‌نویس لوایح و طرح‌های قانونی و ارائه آن توسط وزارت کشور به هیات دولت و مراجع قانونی دیگر پس از تصویب شورای سازمان و شرکت در اجلاس و کمسیون‌های هیات دولت و مجلس شورای اسلامی بمنظور توضیح و توجیه موارد ارائه شده بر حسب دعوت بعمل آمده از مراجع فوق‌الذکر با اجازه وزیر کشور.
ü تهیه و تغییر و اصلاح تشکیلات اداری سازمان با پیشنهاد شورای سازمان تصویب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور است.
ü نصب و عزل و تغییر مستخدمین کارکنان سازمان با رعایت مقررات.
ü اهدا یا قبول هدایا بنام سازمان و تایید وزیر کشور در چارچوب مقررات جاری خواهد بود.
ü رئیس سازمان می‌تواند با مسئولیت خود قسمتی از اختیارات خود را به هر یک از مدیران سازمان تفویض نماید.
ماده13) حسابرس (بازرس)
حسابرس (بازرس) سازمان پس از انتخاب توسط شورای سازمان و با حکم وزیر کشور برای مدت یکسال منصوب خواهد شد.
ماده14) رئیس سازمان و مدیران دفاتر استانی و سازمان‌های وابسته موظفند تسهیلات لازم را به منظور انجام حسابرسی برای مراجعه به دفاتر و اسناد سازمان فراهم نماید.
حسابرس (بازرس) یک نسخه از گزارش خود را با اظهار نظر صریح حداقل یکماه قبل از تشکیل جلسه برای شواری سازمان به اعضا شورای سازمان تقدیم نماید.
ماده15) حضور حسابرس (بازرس) در جلسات سالانه شورا الزامی است.
فصل چهارم: مقررات مختلف
ماده16) منابع مالی سازمان عبارتند از:
ü منابع مالی موضوع مصوبه به مورخ ۸/۵/۱۳۶۵ هیات وزیران.
ü اعتبارات دولتی هرگاه در بودجه کل کشور پیش‌بینی و منظور شده باشد.
ü هدایا و کمک‌های دولت و اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و بین‌المللی.
ماده17) سازمان تا هنگام تصویب مقررات راجع به امور استخدامی و مالی شهرداری تهران استفاده خواهد کرد.
ماده18) هرگونه تغییر و اصلاح در این اساسنامه به پیشنهاد و تایید شواری سازمان و وزیر کشور و موافقت سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور خواهد بود.
ماده19) آن تعداد از کارمندان وزارت کشور و استانداری‌ها و فرمانداری‌ها که وظایف مربوط به آنها به سازمان مزبور محول شده است در چهارچوب قانون استخدام کشوری به این سازمان منتقل می‌گردد.
ماده20) این اساسنامه در تاریخ و در چهار فصل و بیست ماده و دو تبصره و چهل و سه بند به تصویب‌نامه شماره ۳۵۹۶۰/۱۹- ۱۹/۵/۶۵ هیات وزیران به تصویب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور رسید.
فایل PDF اساسنامه شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور