۱۳۹۸/۱۰/۲۲

اهم محورهای دوره آموزشی مدیریت بحران شهری و راهبرد شهرهای تاب آور

دوره آموزشی 'مدیریت بحران شهری و راهبرد شهرهای تاب آور' شنبه ۲۱ دی ماه با سخنرانی دکتر 'عباس استاد تقی زاده' استاد دپارتمان سلامت در بلایای دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران برای مدیران و کارکنان سازمان شهرداریها و دهیاری های کشور برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، اهم محورهای مطرح شده در این دوره آموزشی به شرح زیر بود:
 
مطرح شدن مفهوم جهان شهری :
 در سال 2008 میلادی برای اولین بار در تاریخ جمعیت شهر نشین جهان از مرز 50 درصد گذشت. هم اکنون بیش از 3.5 میلیارد نفر در مناطق شهری جهان سکونت دارند. این در حالی است که بیش از یک سوم این جمعیت یعنی  بیش از یک میلیارد نفرآن  در مناطق حاشیه ای شهر ها ساکن هستند. طبق پیش بینی سازمان ملل متحد در صد جمعیت ساکن در شهر ها در سال 2030 به 61 درصد رسیده و جمعیت ساکن در مناطق حاشیه ای شهر ها به عدد 2 میلیارد نفر (تقریبا 2 برابر وضعیت کنونی) خواهد رسید. این رشد جمعیت شهر نشین نه درکشور های توسعه یافته، بلکه عمدتا در کشور های کمتر توسعه یافته اتفاق خوهد افتاد. این مسئله از این نظر اهمیت دارد که میانگین  مرگ و میر ناشی از بلایای طبیعی در هر حادثه در کشور های توسعه یافته حدود 500 نفر و در کشور های کمتر توسعه یافته به ازای هر حادثه حدود 3000 نفر می باشد.
 
بحران های شهری: چالش آینده جهان :
بحران های شهری وقایعی هستند که در یک محیط متراکم و بسیار پیچیده ( فیزیکی یا غیر فیزیکی ) اتفاق می افتند که این محیط به طور رسمی و غیر رسمی برای زندگی تعداد زیادی از افراد و حجم هنگفتی از فعالیت های اقتصادی تطبیق یافته است .
 
چالش های مدیریت بحران های شهری:
-افزایش تعداد مخاطرات شهری
-سرعت سریع شهر نشینی و عدم تطابق رشد شهر نشینی با نیازهای شهروندان
- مهاجرت از روستا به شهرها
- شرایط و استانداردهای نا مطلوب وضعیت زندگی در شهر ها
- ساخت و سازهای غیر ایمن و بدون توجه به ضوابط ساختمان سازی
-ضعف سیستم های هشدار عمومی در مقابل بلایا و حوادث
-ضعف در نظارت بر رعایت کدهای ساختمانی
-تخریب محیط زیست
-نقص منابع
-نقص در مدیریت حکومت های محلی 
-نقص در وجود طرح های جامع و تفصیلی در شهر ها برای برنامه ریزی
- نحوه کاربری زمین 
-دانش ناکافی
- نقص در هماهنگی و همکاری بین نهاد ها و سازمان های مسئول در مدیریت بلایای شهری
 
برخی دلایل عدم موفقیت برنامه ها و اقدامات مدیریت بحران که باعت طرح مفهوم تاب آوری شد:
-نادیده گرفتن نقش موثر مردم، سمن ها، خیریه ها در مدیریت بحران
-توجه به مدیریت از بالا به پایین در مدیریت بحران ها
-ضعف هماهنگی بین بخشی از سوی سازمان ها و دستگاه های مرتبط با بحران
-عدم توجه کافی به توسعه انسانی(اشتغال، افزایش سواد و سطح سلامت مردم به مدیریت مطلوب بحران ها کمک زیادی خواهد کرد)
 
تعریف تاب آوری شهری:
توانایی یک شهر در برنامه ریزی برای کاهش بلایا، پاسخ مناسب، بازیابی، سازگاری و رشد  پس از بحران های بزرگ در پرتو توانایی های منحصر به فرد فیزیکی، اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی خودش.
 
تعریف مفهومی تاب آوری بحران:
توانایی یک جامعه در همزیستی، تطابق و مدیریت خطر بلایا از طریق رویکردی مثبت گرا، مشارکتی، جامع و یکپارچه
 
تعریف عملیاتی تاب آوری بحران:
-سطحی از مخاطره که جامعه در مواجه با آن بدون هیچ تغییری به فعالیت خود ادامه می دهد.
-سطحی از فعالیت های اصلی جامعه که در زمان بحران همچنان به فعالیت خود ادامه می دهد.
-مدت زمانی که جامعه نیاز دارد که بعد از بحران به حالت نرمال برگردد.
 
خصوصیات شهرهای تاب آور:
1 – مشارکت مردمی: مردم شهر همگام با نهادهایی دولتی و حکومت های محلی و بر اساس پتانسیل ها و منابع موجود ، در شناخت مخاطرات ، تصمیم گیری و برنامه ریزی برای مدیریت بلایا در شهر مشارکت می کنند.
2 – شایستگی و توانایی مدیران: مسئولین و مدیران شهری، شایستگی و توانایی لازم را برای ایجاد شهر نشینی پایدار با مشارکت همه گروه ها دارند.
3 – رویکرد پیشگیرانة: در شهر تاب آور از وقوع  بسیاری از بلایا پیشگیری شده است ، چرا که شهروندان در خانه ها و محله هایی با زیر ساخت های مناسب (آب لوله کشی ، سیستم فاضلاب و ... ) و خدمات مطلوب ( تسهیلات بهداشتی ، مدرسه ایمن ، سیستم جمع آوری پسماند و ... )  زندگی می کنند.
4 – ارزیابی خطر: شهر تاب آور مخاطرات خود را می شناسد و اطلاعات کافی در خصوص مخاطرات ، آسیب پذیری و ظرفیت ها در شهر وجود دارد .
5 – برنامه ریزی خطر: شهر تاب آور مخاطرات خود را پیش بینی کرده است، برنامه مناسب برای حفاظت از مردم ، دارایی ها ، میراث فرهنگی، سرمایه اقتصادی داشته و هم چنین توانایی کاهش خسارات فیزیکی و اجتماعی را دارا می باشد.
6 – تعهد: برای تامین منابع ضروری و ساماندهی قبل ، حین و بعد از بلایای شهری متعهد می باشد.
7 – بازگشت سریع: نیازهای پایه خود را برای از سر گیری فعالیت های آموزشی ، اقتصادی و اجتماعی به سرعت تامین می کند.
 
اصول ده گانه تاب آوری شهر:
1 – داشتن سازو کار، سازماندهی، مدیریت یکپارجه و واحد مناسب و موثر، برنامه ریزی و نظلرت برای افزایش تاب آوری در شهر.
2 – شناخت مخاطرات موجود و آینده شهر، شناخت آسیب پذیری شهر در برابر بلایا به خصوص آسیب پذیری هایی زیر ساختی و اقتصادی، شناخت ظرفیت های بالفعل و بالقوه شهر برای افزایش تاب اوری.
3 – افزایش و تقویت ظرفیت های مالی، اعتباری و اقتصادی برای افزایش تاب آوری شهری. در این بخش، موضوع سرمایه گذاری بخش خصوصی، خصوصی سازی ، بیمه و مشوق های مالی برای بهسازی بافت های شهری اهمیت ویژه ای دارند.
4 -  برنامه ریزی شهری و شهرسازی مبتنی بر خطر و تدوین طرح های تفصیلی و جامع شهری که نه تنها باعث ایجاد خطرات جدید نمی شود و خطرات موجود را تشدید نمی کند، بلکه باعث ایجاد ظرفیت هایی برای تاب آوری می شود.
5 – استفاده از ظرفیت های طبیعی موجود در شهر برای افزایش تاب آوری. در این بخش آنچه بسیار مهم است این است که طرح ها و فعالیت های شهری نه تنها کمترین آسیب را به زیست بوم وارد می کنند، بلکه از ظرفیت های موجود زیست بوم برای افزایش تاب آوری و کاهش اثرات بلایا استفاده می گردد.
6 – افزایش ظرفیت های حاکمیتی و مدیریتی برای افزایش تاب آوری. در این بخش وضع قوانین و مقررات کاهش خطر پذیری و داشتن سازوکار مناسب برای اجرا و نظارت بر آن بسیار مهم هستند.
7 – افزایش، تقویت و استفاده ظرفیت های اجتماعی برای تاب آوری شهری. در این بخش ایجاد بسترهای مشارکت مردمی در قالب تیم های سازماندهی شده محلی، گسترش بستر مشارکت سازمان های مردم نهاد، آموزش، توانمند سازی و توجه به موضوع میراث فرهنگی یک جامعه برای افزایش تاب اوری بسیار مهم هستند.
8 – تقویت ظرفیت های زیرساختی و فیزیکی شهر برای افزایش تاب آوری. در این بخش آنچه بیش از همه مهم است، بهسازی و نوسازی اماکن، زیرساخت ها و بافت های فرسوده شهری ، به خصوص سازه هایی است که برای انجام فعالیت های اساسی شهر نیازهستند.
9 – اطمینان از پاسخ موثر، مفید و به موقع به وقوع حوادث. در این بخش توجه به داشتن برنامه های اقتضایی، برنامه های عملیاتی، آموزش و تمرین این برنامه ها بر اساس سناریو های محتمل، فراهم کردن وسایل و تجهیزات لازم برای پاسخ و اطمینان از آماده به کار بودن انها نقش مهمی برای افزایش تاب اوری شهری دارد.
10 – توجه به نیازهای اساسی شهروندان و فراهم نمودن آنها پس از وقوع بحران. آنچه می تواند باعث افزایش تاب آوری در این بخش گردد، توجه به اقدامات بازتوانی (فراهم نمودن سرپناه مناسب، تغذیه و نیازهای ضروری انسانی) و هم چنین بازسازی زیر ساخت های آسیب دیده، می باشد.
 
 
درس هایی از ابتکارات شهری برای تاب آوری و کاهش خطر بلایا:
-درس اول: تسهیلات شهری چند کاربردی برای تاب آوری
-درس دوم: مقاومت سازه ای در کنار انعطاف پذیری تسهیلات شهری
-درس سوم: راه حل های ساده، در دسترس پیشگیری و مدیریت بحران 
-درس چهارم: استفاده از فنآوری های نوین برای تاب آوری و مدیریت بحران
-درس پنجم:  سرمایه  گذاری در تحقیقات کاربردی
-درس ششم: کارکردن در قالب یک تیم منسجم
-درس هفتم: ایجاد تاسیسات شهری تاب آور
-درس هشتم: افزایش مشارکت و حضور ملی، منطقه ای و بین المللی
-درس نهم: استفاده صحیح از موبایل برای مدیریت بحران
 
 


منبع : سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور
تعداد بازدیدها : ۴۴۴
لینک خبر :
http://imo.org.ir/RContent/1TIQ6D-.aspx


مطالب مرتبط با این موضوع :

نظری ارسال نشده است
نام :
پست الکترونیک :
شرح :
نظر :   برای ارسال نظر خود، دکمه ارسال را بزنید
کد امنیتی را وارد کنید

ساختمان مرکزی :
 
نشانی: تهران - خیابان کارگر شمالی - بالاتر از بلوار کشاورز - پلاک 1184
 
ساختمان مرکز مطالعات برنامه ریزی شهری و روستایی :
نشانی: تهران - میدان ولیعصر(عج) - بلوار کشاورز - ابتدای خیابان نادری - پلاک 17
اوقات شرعی تهران


نظر سنجی
نظر شما درباره پورتال جدید سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور چیست؟